Monday, November 5, 2018

දීපාවලී පැතුම

නානුඔය කියන්නේ
බහුතරයක් දමිල ජනතාව ජීවත් වන සුන්දර කුඩා නගරයක්.
මෙහෙ ජීවත් වෙන හැමෝම වගේ එක්කෝ ගොවියෙක් කම්කරුවෙක් නැත්නම් වතු සේවකයෙක්.
ඒ හැමෝටම ජීවිතය සටනක්.
අමෝරා වැසි, හම පිච්චිලා යන අව්ව, කෑලි කැපිය හැකි මීදූම, ගල් ගැහෙන හීතල එක්ක ඔට්ටු වෙන මේ ජීවිත ලේසි නැහැ.
දීපාවලී මෙහෙම ගෙවෙන දවස් වලින් තවත් එක දවසක්
හැබැයි එදාට මුලු පළාතම එලියයි
ඒ සැරෙන් සැරේට පත්තුවෙන රතිඤ්ඤා අහස්කූරු එලියෙන්ම විතරක් නෙවෙයි.
බැලු බැලු අත පේන සතුටෙන්
හැමෝම අලුත් ඇදුම් ඇදලා, පවුල් පිටින් එහෙ මෙහෙ යනවා
වෙනදට වත්තෙ ලමා සුරැකුම් හලේ දවස ගෙවන පුංචි දරු පැටව් ටික අද අම්මගෙයි තාත්තාගෙයි අතේ, උන්ගෙ මූණු වල අද තියෙන සතුට හිනාව තරම් වටින දෙයක් තවත් නැතුව ඇති.

ඉතිං මේ සතුට හැමදාමත් රැදෙන්න උදාවෙන හැම දවසක්ම දීපාවලී දවස වගේ වේවා කියල ප්‍රාර්ථනා කරනවා.

(photo from hiveminer.com/, 
link to the photo https://hiveminer.com/Tags/poverty%2Csmiling)

(හරියටම අවුරුදු දෙකකින් මේ පැත්තෙ ආවෙ, පුරුද්දට වගේ ගිමන්හලට ගොඩවෙන එක්කෙනෙක් දෙන්නෙක් හරි ඇති කියල හිතුවා)

Sunday, October 30, 2016

දීපාවලී සැමරුම



මාස 3කට පමණ පෙර බාහිර රෝගී අංශයේ රෝගීන් පිරී ඉතිරී ගිය එක් උදයක අවසන් රෝගියා ලෙස ඔහු මාහට පළමු වරට මුණගැසිණි. ඔහු නමින් අරුල්දාස්ය, 40 අවුරුදු වියැතිය.

"ඩොක්ටර්, ඉන්න බෑ ඔලුවෙ කැක්කුම. මම බොන බේත් හින්ද්ද දන්නෙ නෑ."

"මොනවටද බේත් බොන්නෙ?"

"ඩොක්ටර් මට මොලේ පිළිකාවක් තියෙනවනෙ. ඒකට ඔපරේශන් එකකුත් කලා. මහරගමත් හිටියා. දැන් බදුල්ල මහ ඉස්පිරිතාලෙ පිළිකා ක්ලිනික් එකෙන් මාසෙන් මාසෙට බේත් ගන්නවා."

"විනාඩියක කාලයක් තුල සිය ජීවිතයේ අමිහිරිම කාල පරිච්ඡේදය ඔහු මා වෙත ගොනු කර කියා සිටියේ එසේය."

තවමත් තරුණ පෙනුමැති ඔහු බැලු බැල්මට ප්‍රසන්න අහිංසක පෙනුමකින් යුක්තය,

"මොකක්ද රස්සාව කරන්නෙ? "

"මම බංගලාවක අප්පු වැඩේට හිටියෙ ඩොක්ටර්, මේ අසනීපෙ හැදුනට පස්සෙ රස්සාවක් කර ගන්න බැරි උනා."

"මොකද උනේ? "

"අසනීපෙ පටන් ගත්තෙ අවුරුදු 5කට කලින්  මුලින්ම ෆිට් එක හැදෙන්න ගත්තා, ටික ටික හැදෙන වාර ගාන වැඩි වෙන්න ගත්තා. එක දවසක් ෆිට් එක නතර උනේම නැහැ. ගෙදර අය මාව නුවරඑළියේ මහ ස්පිරිතාලෙට අරන් ගියා. 
එහෙන් නුවර යැව්වා. නුවර මහ ස්පිරිතාලෙදි සීටී ස්කෑන් එකක් කලා. ඒකෙන් තමා මොලේ ගෙඩියක් තියෙනවා කියල හොයා ගත්තෙ. ඊට පස්සෙ මාව කොළඹ මහ ඉස්පිරිතාලෙට යැව්වා. එහෙදි ඔපරේශන් එකක් කලා ඒකෙදි ගත්ත කෑල්ලක් පරීක්ෂා කරල තමයි කිව්වෙ පිළිකාවක් කියල, ඊට පස්සෙ මහරගමට යැව්වා. කරන්ට් එක ඇල්ලුවා, බේත් දුන්නා. "

"ගෙදර තව කවුද ඉන්නෙ?"

"අම්මයි, නෝනයි දරුවො තුන්දෙනයි. නෝනා තේ වත්තෙ වැඩ. දරුවො තුන්දෙනාම ඉගෙන ගන්නවා. හරිම අමාරුවෙන් ජීවත් වෙන්නෙ ඩොක්ටර්,"
දරුවන්ට හරියකට කන්න දෙයක් හදල දෙන්නවත් විදිහක් නෑ. බදුල්ලෙ ගිහින් එන්න වියදම් උනාම වයිෆ් හම්බ කරන සල්ලි ඉවරයි.

"ආධාර මුකුත් ලැබෙන්නෙ නැද්ද?"

"ග්‍රාමසේවක මහත්තයා අධාරයක් හදල දුන්නා ඒකෙන් මාසෙට රු 700ක් ලැබෙනවා."

තවත් විස්තර අසන අතර ඔහු රැගෙනවිත් තිබූ සායන පොත්, රෝග වාර්තා, පර්යේෂණ වාර්තා, ස්කෑන් පරීක්ෂා වාර්තා පරීක්ෂා කර බැලුවෙමි. 
එම වාර්තා වලට අනුව ඔහුට මොළයේ ඉදිරි පෙදෙසේ ( frontal lobe) හටගෙන ඇති (fibrillary astrocytoma (WHO II) ) යන පිලිකා තත්වය හටගෙන ඇත.

එදින ප්‍රතිකාර කර පිටත් කල ඔහු නැවත හමු වුවේ මසකට පමණ පසුවය. එවර ඔහු පැමිණ සිටියේ සිය පෙනීම ක්‍රමයෙන් අඩුවන බව පවසමිනි.
පිළිකා තත්වය පිහිටි පෙදෙස පිළිබඳව සලකා බලන විට මෙවැනි ගැටලු ඇතිවීම බලාපොරොත්තු විය යුතුය. ඒ පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීම ආරම්භ කරන විටම ඔහු පැවසූවේ එම තත්වයන් පිළිබඳව මීට පෙර පිළිකා පිළිබඳ වෛද්‍ය වරයෙකු මනාව පැහැදිලි කර ඇති බවය.

ඉන්පසු ඔහු මදක් සංවේදී විය.

"මට මොනව උනත් කමක් නෑ  ඩොක්ටර්, මගෙ දරුවන්ට මොකද වෙන්නෙ? දැනටත් වේල් තුන කන්නෙ හරිම අමාරුවෙන්. එයාල ආසකරන කෑමක් බීමක් මතක ඇති කාලෙකින් අරන් දීල නැහැ."
"දරුවො තුන් දෙනාම ඉගෙන ගන්න ආසයි. ඒත් කොහොමද ඒ වියදම් හොයල දෙන්නෙ? මම නිසා මගෙ නෝන විඳින කරදර වල කෙලවරක් නෑ. "

සිය රෝගී තත්වයේ අපහසුතාව අභිබවමින් ඔහුව පෙලන්නේ පියෙකුගේ දරු සෙනෙහසයි. ස්වාමියෙකු පියෙකු සතු යුතුකම් ඉටුකරගත නොහැකි වීමේ දුකයි.

එයින් සතියකට පමණ පසු ඔහුගේ තත්වය තවත් නරක අතට හැරිණි, අපස්මාර තත්වය නැවත ඇති වීම, හිසරදය හා නොනවතින වමනය යන කරුණු නිසා ඔහුට කිහිප වරක් බදුල්ල මහ රෝහලේ පිළිකා අංශයෙහි නේවාසිකව ප්‍රතිකාර ලැබීමට සිදු විය.

ඔහුව නිරතුරුව පරීක්ෂා කරන බදුල්ල රෝහලේ පිළිකා අංශයේ වෛද්‍යතුමෙකු මගින් දැන ගත් පරිදි ඔහුට අවශ්‍ය ශල්‍යකර්ම හා අවශ්‍ය කිරණමය ප්‍රතිකාර මේ වනවිට ලබා දී ඇති අතර, දැනට වෛද්‍යමය ප්‍රතිකාර ලෙස කල හැකි වන්නේ ගැස්ම (ෆිට් එක ) ඇති නොවීමට ඖෂධ ලබා දීම හා මාසිකව ඔහුව පිළිකා රෝග සායනයේදී පරීක්ෂා කිරීමය.

සතියකින් පමණ ආරංචියක් නොලැබුණු නිසාත්, ඔහුගේ නිවස පිහිටියේ වැඩි දුරකින් නොවුණු නිසාත් ඔහුව බැලීමට යාමට තීරණය කර ගතිමි. 

ජීවිතයේ පළමු වරට දීපාවලී සැමරීමට මා හට අවස්ථාවක් උදා වුවේ මේ අයුරිනි. නිවාඩු දිනයක් වූ බැවින් පවුලේ උදවියද සමඟ උදෑසනම ගමනට පිටත් විය. තෙමසක් වයසැති කුඩා පුතනුවන්ද ගමනට එක් වීම මා හට විශේෂ සතුටක් ගෙන දෙන්නක් විය.
හැකි පමණින් වියළි අහාර, කිරිපිටි හා අත්‍යවශ්‍ය ද්‍රව්‍යන්ද, දරුවන් හට පොත්, පෑන්, රසකැවිලි පාර්සලයක් ද  සකසා ගත්තේ ඔවුන්ගේ ආර්ථික දුෂ්කරතා දැන සිටි බැවිනි.

නානුඔය නගරයේ සිට උඩරදැල්ල වතුයාය දෙසට ඇති පටු මාර්ගය ඔස්සේ කිලෝමීටර් 6ක පමණ දුරකින් වංගි ඔය උඩ කොටස යන පෙදෙසෙහි ඔහුගේ නිවස පිහිටා තිබිණි.
කිලෝමීටර් 6ක් එතරම් දුරක් නොවේ යැයි සිතා ගමන ආරම්භ කලද එයට විනාඩි 45කට ආසන්න කාලයක් ගතවූවේ මාර්ගයේ තත්වයක් එතරම්ම අබිලි වූ බැවිනි. කෙතරම් අබලන් වුවද තේවතු මැදින් වැටී තිබූ ඒ මාවත වෙහෙසක් නම් නොගෙනාවේය.

දීපාවලී දිනය නිසා දකින දකින සෑම නිවසකම වාගේ දැකිය හැකි වූවේ නැවුම් ප්‍රීතිමත් බවකි. සෑම දෙනාම අලුත් වෛවර්ණ ඇඳුමෙන් පැළදුමෙන් සැරසී සිටිනි දැකිය හැකි විය. 

ග්‍රාමසේවක මහතාගෙන් අසාගත් මං සලකුණු ඔස්සේ අරුල්දාස් ගේ නිවසට ලඟා වන විට උදෑසන 10ට පමණ විය.

කලින් දින දැනුම් දුන් නිසාවෙන් නිවසියන් විමසිල්ලෙන් සිට පෙර මගට එනු දැකිය හැකි විය. 
වාහනයෙන් බැස කිහිප දෙනෙකුම එනු දුටු ඔවුන් විමතියට පත් වන්නට ඇත.

"අනේ ඔක්කොමල ඇවිත්, එන්න එන්න ඉඳ ගන්න."

බලාපොරොත්තු වූ ලෙසම කුඩා නිවසකි. ප්ලාස්ටික් පුටු කිහිපයක් ඉස්තෝප්පුවේ පිළියෙළ කර තිබිණි. 

"කෝ ඉතිං අරුල්දාස්?"

ඇතුලෙ ඩොක්ටර්,ඇඳෙන් බහින්නෙම නෑ ඔලුව කැරකෙනවා කකුල් පණ නෑ වගේ කියලා" 
"සර් ඇතුලට එනවද?"

ඉතා කුඩා සාලයක් වැනි කාමරයකට පසු පිහිටි කාමරයේ ඇඳ මත අරුල්දාස් දැකිය හැකි විය.
සති කිහිපයක් තුල ඔහු බෙහෙවින් වෙනස් වී ඇති හැඩය. ගිලී ගිය දෙඇස්, කෘෂ වී ගිය සිරුර ඔහු විඳින අපහසුතාව හොඳින් පෙන්නුම් කලේය.

මා දුටු සැනින් ඔහු විමතියට පත් වූවේය.

"ඩොක්ටර්! "
දෙඅත් එක් කරමින් ඔහු පැවසීය.

"කොහොමද අරුල්දාස්? "

"අනේ මන්දා සර් පහු ගිය මාස දෙකට ගොඩක් අමාරු වුනා, බදුල්ල ස්පිරිතාලෙ සතියක් විතර නතර වෙලත් හිටියා. සීටී පරීක්ෂණයකුත් කලා. "

විස්තර පවසන අතර ඔහු ඉදිරිපත් කල පර්යේෂණ වාර්තා වල පිළිකාවේ වර්ධනය වීමක් පිළිබඳ සාක්ෂි දැකිය නොහැකි විය.

"දැන් මොනවද අමාරු?"

හැමදාම හවස් වෙනකොට වමනෙ යන්න පටන් ගන්නවා ඩොකටර්, පාන්දර වෙනකල්ම නතර වෙන්නෙ නෑ. අන්තිමට ලේත් ගිහින් තමයි නතර වෙන්නෙ." කන්න කිසිම පිරියක් නෑ. 
පොඩ්ඩක් වත් හිටගෙන ඉන්න බෑ ඔලුව කැරකැවෙනවා, කකුල් වලංගු නෑ වගේ, ක්ලිනික් එකෙන් කිව්වා තව සී ටී එකක් කරල බලමු කියලා."

මොළයේ ඉදිරි මස්තිෂ්කයෙහි පිළිකාවක් හට ගත් විට මෙවෙනි අතුරු විපාක බලාපොරොත්තු විය යුතුය.  මා හැකි පමණ ඔහුට කරුණු පැහැදිලි කර දුනිමි.
එමෙන්ම මා හට වැටහී ගිය තවත් කරුණක් වූවේ ඔහු කායිකව මෙන්ම මානසිකවද දුර්වලව සිටින බවය. එයින් ඇතිවන මානසික පීඩනය කායික දුර්වලතා තවත් වැඩි කරයි.
රෝගය ගැනම සිතමින් සිටීම රෝගය පාලනයට සුදුසු නොවන බව ඔහුට පහදා දීමට මා හැකි පමණ උත්සාහ කලෙමි.

"කොහොමද ඩොක්ටර් හිතන්නෙ නැතුව ඉන්නෙ, ලොකු දුව දැන් 9 වසරෙ, දෙවෙනි දුව 7 වසරෙ පුතා 6 වසරෙ කොහොමද එයාලගෙ ඉගෙනීම් ගැන බලන්නෙ. මට බදුල්ලෙ යන්න එන්නත් ලොකු වියදමක් යනවා. "
"වයිෆ් වත්තෙ වැඩ කරල හම්බ වෙන පොඩි මුදලින් මේ ඔක්කොම වියදම් කරන්න ඕනෙ. මම නිකන්ම මෙහෙම ඇඳට වෙලා ඉන්නවා. ජීවිතෙත් එපා වෙනවා මේව හිතනකොට ඩොක්ට"

ඔහුගේ ගැටලු වලට ස්ථීර විසදුමක් සිතාගත නොහැකි වූ තැන කල හැකිවූ එක දෙය වූවේ ඔහුව දිරි ගැන්වීම පමණකි.

පැයක පමණ කාලයකට  පසු අපි අරුල්දාස්ට සමු දුන්නේ හැකි අයුරින් ඔවුනට යළිත් උපකාර කිරීමේ අදිටන ඇතිවය.

යමක් දීමෙන් ලැබෙන සතුට, සැනසුම වෙන කිසිම දෙයකින් විඳිමට නොහැකි බව යළිත් වරක් මා හට ප්‍රත්‍යක්ෂ විය. වසර ගණනක සිට දුක් කරදර විදින ඔවුන් හට යම්තාක් දුරකට හෝ අස්වැසිල්ලක් සතුටක් මෝදු වූ දීපාවලී දිනක් උදා කිරීමට හැකි වූවා යැයි සිතේ.
නමුත් ඔවුන්ගේ අනාගතය කෙසේ වේවිද? සිය දරුවනට සුරක්ෂිත අනාගතයක් උදාකිරීම සෑම පියෙකුගේම අභිලාෂය වේ. එය ඉටුකර ගැනීමට නොහැකි වූ කල සෙනෙහෙබර පියෙකුට ඇතිවන හැඟීම් කෙතරම් දුක්බරද.

කිසිවෙකුට හෝ  මොවුනට සුලුවෙන් හෝ උපකාරයක් විය හැකි නම් එය ඔවුනට මහාමෙරක් වැනි උදව්වක් වනු නොඅනුමානය.

ඉතිං අවැසි අයට පහත දුරකතන අංක මගින් තොරතුරු ලබා ගත හැක.

වෛද්‍ය කසුන් එරංග -  0769126166
නානුඔය ග්‍රාමනිලධාරි මහතා - 0726264344
අරුල්දාස් මහතා - 0525711070



Saturday, June 18, 2016

ප්‍රෙෂර් වලට සීනි වලට බේත් බොනවද?


ඔන්න අපේම වරදින් සෑදෙන බෝ නොවන රෝග වලක්වා ගැනීමේ පියවර 11 ලිපිමාලාවෙ අවසන් පියවර තමයි මේ. "ඔබට ලබා දෙන ප්‍රතිකාර හා උපදෙස් නිවැරැදිව පිළිපැදීම."

මුලින් රෝගියෙක් එක්ක ඇති වුන පොඩි සංවාදයක් කියල ඉන්නම්.

මේ බාහිර රෝගී අංශයට ආව වයස අවුරුදු 62 ක් විතර වෙන අම්ම කෙනෙක්. ඔලුව කැරකෙනව වගේ කියල සීනියි, පෙශර් එකයි බලා ගන්න ඇවිත් 

"ලේ වල සීනි ප්‍රමාණය නම් ටිකක් වැඩියි 185ක් වෙනව උදේ තේකක් වත් බිව්වද?"

"අනේ නෑ ඩොක්ටර් රෑ කෑවට පස්සෙ වතුර විතරයි බිව්වෙ"

"පෙශරුත් බලමුකො, 
පෙශර් එකත් ටිකක් වැඩි වෙලානෙ 160යි 100ක් වෙනවා"

"කෝ බලන්න පොත."

පොතට අනුව වරින් වර පුද්ගලික වෛද්‍ය මධ්‍යස්ථාන කීපයකින් ප්‍රතිකාර ලබා ඇත. නියම කර ඇති ඖෂධ ප්‍රමාණවත් නොවේදැයි නිගමයට පෙර සුපුරුදු ප්‍රශ්නයක් ඇසුවෙමි.

"මේ තියෙන විදිහට හරියට බේත් ටික බිව්වනෙ නේද?"

"ඔව් ඩොක්ටර් හරියට බිව්වා, සති දෙකකට කලින් පෙශරුයි සීනියි බලනකොට දෙකම නියම ගානට තිබ්බා. ඉතිං මම සීනි පෙත්තයි පෙශර් පෙත්තයි දෙකම බොන එක නැවැත්තුවා. ඔය හැටි බේත් බොන්න හොඳ නැහැනෙ නේද ඩොක්ටර්!"

රෝගියාගේම වරදක් කිව නොහැක. සමහර රෝගීන් හට දීර්ඝකාලීනව ඖෂධ ගැනීමේ අවශ්‍යතාව හා එහි වැදගත්කම ගැන ටිකක් බරපතල ලෙස අවවාද කල යුතුවේ.

"ඒ කියන්නෙ ඒ වෙලාවෙ ඩොක්ටර් කිව්වද බේත් නතර කරන්න කියල?

"අපෝ නෑ, ඔය විදිහටම බොන්න කියල තමයි කිව්වෙ."

ඒකනේ, ඩොක්ටර් කෙනෙක් නිකන් බේත් දෙන්නෙ නැහැනේ. අම්මේ පෙශර්, සීනි කියන්නෙ කැස්ස හැම්බිරිස්සාව වගේ හොඳ වෙන ලෙඩ නෙවෙයි, බේත් වලින් කෑම බීම වලින් පරෙස්සම් වෙලා පාලනය කර ගන්න ලෙඩ."
"දැන් බලන්න පහු ගිය මාස ටිකේ හරියට බේත් බිව්ව නිසා සීනි පෙශර් දෙකට නියම ගානට අඩු වෙලා. බේත් නොබිව්ව නිසා දැන් ඒ දෙකම ගොඩක් වැඩි වෙලා, මේ වගේ පෙශර් සීනි දෙකම වැඩි වෙනක ගොඩක් අවදානම්, අංශභාගය, හාට් ඇටෑක් වුනත් හැදෙන්න පුලුවන්."
"කාලයක් යනකොට පෙශර් සීනි හොඳටම අඩුයි නම් ගොඩක් හෙමින් බේත් අඩු කරල බලන්න පුලුවන්, හැබැයි ඒක් කරන්න ඕනෙ ඩොක්ටර් කෙනෙක් කියන විදිහට නිතරම සීනි පෙශර් බලන ගමන්. අනෙක මාසෙන් මාසෙට හරියට සීනි පෙශර් බලාගෙන බේත් ගන්න ඕනෙ. ඒ වගේම හරියට වෙලාවට බේත් බොන්නත් ඕනෙ."

ඒක තමයි ඩොක්ටර්, මම හරියට බේත් ටික බොන්නම්.

` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` `

රුධිර පීඩනය, රුධිරයේ සීනි ප්‍රමාණය ආහාර පාලනයෙන් හෝ ව්‍යායාම වලින් පාලනය කරන්න අපහසු වන විට ඖෂධ ලබා ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වෙනවා.

ඔනෑම ඖෂධයක අතුරු ආබාධ අහිතකර තත්ව තියෙන බව ඇත්ත, ඒත් රුධිර පීඩනය, රුධිරයේ සීනි ප්‍රමාණය අධික ලෙස වැඩි වීම මගින් සිදුවන හානිය බරපතලය.

බෝනොවන රෝග සඳහා නියම කරන මෙම ඖෂධ වලින් සිදුවන්නේ අදාල අසමතුලිත තත්වය (වැඩි වූ රුධිර පීඩනය හෝ රුධිරයේ සීනි ප්‍රමාණය) සමතුලිතතාවය ගෙන ඒම පමණයි. එයින් රෝගය නිට්ටාවට සුව වීමක් සිදු වන්නේ නෑ ඉන් සිදු වන්නේ පාලනයක් පමණයි. ඖෂධය ගැනීම නතර කල විට යලිත් සුපුරුදු අසමතුලිතාව මතු වෙනවා. නමුත් මෙම ඖෂධ නිසා සිරුර සාමාන්‍ය පරිදි ක්‍රියාකරන්නවා එවිට අධික රුධිර පීඩනය හෝ රුධිරයේ සීනි ප්‍රමාණය නිසා සිරුරරට සිදුවන හානිය හා අතුරු විපාක වැලකෙනවා. 

රුධිර පීඩනය හෝ රුධිරයේ සීනි ප්‍රමාණය පාලනය සඳහා ඖෂධයක් වෛද්‍යවරයෙක් නියම කලොත් ඒ සම්බන්ධයෙන් දෙන උපදෙස් නිවරැදිව අවබෝධ කර ගන්න.

උදා :-

1. ඖෂධය ගතයුතු වාර ගණන හා ප්‍රමාණය
2. කෑමට පෙරද පසුද යන වග.
3. ඖෂධය බොන අතරතුර ඇති වීමට ඉඩ ඇති සංකූලතා (රුධිර පීඩනය පාලනය සඳහා ලබා දෙන සමහර ඖෂධ වලින් අඩු රුධිර පීඩන තත්වයක් ඇති වුවහොත් දැනෙන රෝග ලක්ෂණයන් මොනවාද,  රුධිරයේ සීනි ප්‍රමාණය පාලනයට ලබා දෙන සමහර ඖෂධ වලින් අඩු රුධිර සීනි තත්වයක් ඇති වුවහොත් දැනෙන රෝග ලක්ෂණයන් මොනවාද වැනි කරුණු ) අසා දැනගත යුතුය.
4. නැවත රුධිර පීඩනය හෝ රුධිරයේ සීනි ප්‍රමාණය පරීක්ෂාවට පැමිණිය යුතු දිනය.

සෑම විටම තමා ගන්නා ඖෂධ නාමයන් හා ප්‍රමාණයන් මතකයේ තබා ගන්න. එමෙනඅස් ඖෂධ තබා ගැනීමට නිවැරැදිව ලේබල් කල සුලං නොවදින අසුරන සකසා ගන්න.

බෝනොවන රෝග සම්බන්ධයෙන් ඖෂධ ලබා ගැනීමට සිදු වන තත්වයක් යනු රෝගයේ තරමක් උත්සන්න අදියරකි. එනම් එහිදී රුධිර පීඩනය හෝ රුධිරයේ සීනි ප්‍රමාණය වැඩි වීම වැනි අසංතුලිතතා නිසා සිරුරේ බොහොමයක් අවයව වලට හානි පැමිණීමට හැකියාව ඇති තත්ත්වයකි. එම නිසා තමාගේ සෞඛ්‍යය පිළිබඳව වෙනදාට වඩා සැලකිලිමත් විය යුතුය.

එනම්,

  • නියමිත කාලසීමාවකට වරක් වකුගඩු වල තත්වය, හදවතේ ක්‍රියාකාරීත්වය, ඇස් වල තත්වය පරීක්ෂා කර ගතයුතුය. මක් නිසාද රුධිර පීඩනය, රුධිරයේ සීනි ප්‍රමාණය ඉහල යාම දිගු කාලයක් පැවතීමේදී ඉහත අවයව වලට සියුම් ලෙස හානි සිදුවේ. එම සියුම් හානි පසුකාලීනව දරුණු තත්වයන්ට පත්වීමට ප්‍රථම හදුනාගෙන ප්‍රතිකාර කලයුතු වනවා.
  • දියවැඩියා රෝගයෙන් පෙලෙන අය තම පාද ගැන වැඩි අවධානයයක් දිය යුතුවේ. සෑම දිනකම හොඳින් සිය පාද පරීක්ෂා කලයුතුය (යටිපතුල්, ඇඟිලිකරු අතර ) මක්නිසාද බොහෝ දියවැඩියා රෝගීන්ගේ ස්නායු අන්ත දුර්වල වීමේ අතුරු විපාකය නිසා දෙඅත් දෙපා වල සංවේදීබව අඩු වේ. මෙවිට කුඩා තුවාල වල වේදනාව නොදැනේ. එම කුඩා තුවාල ආසදනය වුවහොත් එම ආසාදන පාලනය ඉතා අසීරු වේ. එවැනි අවස්ථා කෙලවර වන්නේ පාදයේ කොටසක් කපා දැමීමෙනි.

  • බෝනොවන රෝගයක් පවතින (දියවැඩියාව / අධි රුධිර පීඩනය) රෝගියෙකු සිය පවුලේ ළඟම ඥාතීන් බෝනොවන රෝග හදුනා ගැනීමේ පරීක්ෂා සඳහා යොමු කල යුතුය. බොහොමයක් බෝනොවන රෝග වලට ජානමය බලපෑමක් ඇත.
  • අධි රුධිර පීඩනය, දියවැඩියාව වැනි බෝනොවන රෝගයකින් පෙලෙන සෑම කාන්තාවක්ම ගර්භණීවීමට ප්‍රථම සිය රෝග තත්වය ඉතා හොදින් පාලනය කරගත යුතුය.
  • බෝනොවන රෝගයකින් පෙලෙන ඒ සඳහා ප්‍රතිකාර ලබා ගන්න සෑම අයෙක්ම වෛද්‍යවරයෙකු හමුවන සෑම විටම සිය රෝග නිශ්ච ය කාඩ්පත ( Diagnosis Card) හෝ සායන පොත (Clinic record)රැගෙන යාම අත්‍යවශ්‍ය වේ. මක්නිසාද වෙනත් රෝගයකට ප්‍රතිකාර නියම කිරීමේදී දැනට ප්‍රතිකාර ලබන රෝගයේ පාලනයට බලපෑමක් නොවන ලෙස හා දැනට ගන්න ඖෂධ හා අනිසි ලෙස ක්‍රියානොකරන ඖෂධ තීරණය කිරීමට සිදුවන බැවිනි. 

ඔන්න දැනට වසරක පමණ කාලයක ඉඳන් කතාකල "අපේම වරදින් සෑදෙන බෝ නොවන රෝග වලක්වා ගැනීම" ලිපිපෙල අදින් අවසන් වෙනවා. අලුතින් කියවන අයට පහසුවක් වෙන්න එම ලිපි සියල්ල පහත දක්වන්නම්.

Friday, June 17, 2016

ඔබ ඔබේ සෞඛ්‍යය තත්වය ගැන සැලකිලිමත්ද?


සෑම සුවදිවි සායනයකම අවසානයේ පැවැත්වෙන පැයක සාකච්ඡාව බොහෝ විට රසවත්‍ එකකි. එය එසේ වීම බොහොමයක් අහිතකර සෞඛ්‍යය පුරුදු හදුනා ගැනීමටත් ඒවාට ප්‍රායෝගික විසදුම් සොයා ගැනීමටත් විශාල උදව්වකි.
මම ඒ සංවාදයක කොටසක් සඳහන් කරන්නම්.

සංවාදයට ක්‍රියාකාරිකව සහභාගී වූවේ එදින සායනයට එක් වූ වයස 40ක් පමණ වූ මහත්මයෙකි. මට මතක පරිදි සායනයේදී හදුනාගත් පරිදි ඔහුගේ රුධිරගත සීනි, රුධිර පීඩනය සාමාන්‍ය සීමාව ඉක්මවීමට ආසන්න තත්වයක පැවති අයෙකි.

"ඩොක්ටර්, අපේ අම්මලා තාත්තලා කවදාවත් සීනි පෙශර් බලන්න ගිහින් නෑ ඔය හොඳට ඉන්නෙ. ඕව බැලුවහම තමයි ලෙඩ වැඩි."

"හොඳ ප්‍රශ්නයක් තමයි. මොකක්ද මහත්මයාගෙ නම?'

"නිමල්!"

"හොඳයි නිමල් මහත්තයාගෙ අම්ම තාත්ත ගැන පොඩි විස්තරයක් කියන්න බලන්න."

"තාත්තා ගොවිතැන් කලේ, අම්මත් ඉතිං ඒවට උදව් කරන එකයි ගෙදර වැඩයි තමයි කලේ.  පවුලෙ ඔක්කොම දරුවො මාත් එක්ක 5ක්. එයාලගෙ වැඩ කලෙත් අම්මා තනියම."

"එතකොට ඔබතුමා පොඩි කාලෙ කෑම බීම එහෙම කොහොමද?"

"ඇත්තම කියනවා නම් ඩොක්ටර් ඒ කාලෙ ගොඩක් ආර්ථික අමාරුකම් තිබ්බා. ගොඩක් වෙලාවට වේල පිරිමහ ගත්තෙ වත්තෙ පිටියෙන්ම තමා."

"ඒ කිව්වෙ?"

"වත්තෙ හැමතැනම මොන මොනව හරි එළවළු ගහක් දෙකක් අම්ම හදල තිබ්බා, කරවිල, බණ්ඩක්කා, බටු, මෑ කරල් වගේ. ඕව එකක් එක්ක පලා මැල්ලුමක් හදනවා. ඒ දවස් වල කතුරුමුරුංගා ගස් දෙකතුනක් වත්තෙ තිබුනා. ගොටුකොළ මුකුණුවැන්න කියන්නෙ හැමතැනම වගේ වැවෙන පැලෑටි වගේනෙ.
ඕවට අමතරව කොස් පොලොස් දෙල් වුනත් ගමේ හැමතැනම තිබ්බා."

"ඉදල හිටල වෙනසකට වගේ ෆ්රයිඩ් රයිස් එකක් කොත්තුවක් එහෙම කන්න ඇතිනෙ ඔය කිව්වට?"

නිමල් මහතාට එකවරම පහල වූයේ සිනහවකි. "ඒ කාලෙ කොහෙද ඒව ඩොක්ටර්, අම්මල හිතුවෙ කඩෙන් බත් එකක් කනව කියන්නෙත් අපරාදයක් අමතර වියදමක් කියල."

"හොඳයි එහෙනම් සාරාංශෙ කිව්වොත් මහත්තයාගෙ අම්මල තාත්තලා හැමදාම වගේ කාල තියෙන්නෙ එළවළු පලා වර්ග, දවස තිස්සෙම මහන්සිවෙලා."

"දැන් නිමල් මහත්තයගේ විස්තර ටිකක් කිව්වොත්"

"මම ----- තේ වත්තේ කාර්යාලයේ තමයි වැඩ කරන්නේ. ගෙවල් හෝමාගම. මෙහෙ වත්තෙ නිල නිවාස වල  ඉන්නෙ. මට විතරක් උයන්න කම්මැලි නිසා ගොඩක් වෙලාවට කඩෙන් තමයි කන්නෙ.
එතකොට ඉතිං ගුණ අගුණ හොයන්න අමාරුයිනෙ. සමහර වෙලාවට රෝල්ස් එකක් කාල ටි එකක් බීල ශේප් වෙන වෙලාවලුත් තියෙනවා."

"ඒ කියන්නෙ වැඩිය මහන්සි වෙන්නෙ නෑ ටිකක් තෙල් ලුණු වැඩි කෑම තමයි ගොඩක් වෙලාවට කන්නෙ." 

"ඉතිං බලන්න අපේ අම්මලා තාත්තලා ජීවත් වුන ජීවන රටාව නෙවෙයි අපි ගෙවන්නේ  ඊට හාත්පසින්ම වෙනස් නරක ජීවන ක්‍රමයක්. එයාලට මේ කියන බෝ නොවන වැලඳෙන්න තිබ්බ අවදානම වගේ හතර පස් ගුණයක අවදානමක් අපිට තියෙනවා නේද. ඒ කියන්නෙ එයාලට වයස 60ක් 70ක් වෙන්කොට හැදෙන ලෙඩ අපිට වයස 30ක් 40ක් වෙනකොට හැදෙන්න පුලුවන් නේද?"

"ඒකනම් ඇත්ත ඩොක්ටර් ඒත් මොනව කරන්නද? ඒත් ඉතිං කාලෙට ඔබින විදිහට හැඩ ගැහෙන්නත්  එපැයි!"

"අන්න ඒ හන්ද තමයි තමන්ගෙ සෞඛ්‍යය තත්වය ගැන සැලකිල්ලෙන් ඉන්න ඕනෙ කියන්නෙ.

ඉස්සර වගේ නෙවෙයි දැන් ගොඩක් අයට අඩු වයසින් බෝනොවන රෝග වැළඳෙනවා. හැබැයි අවදානම් සහිත එහෙම නැත්නම් නිරෝගී සීමාව පනින්න ඔන්න මෙන්න කාලෙදි හදුනා ගත්තොත් ලේසියෙන් වලක්වා ගන්න පුලුවන්."

ඉතිං මොකක්ද අපි ඒකට කරන්න ඕනෙ?

"හැම අවුරුදු 35 ඉක්මවූ කෙනෙක්ම අවුරුදු 2කට 3කට සැරයක් වත් තමාට බෝනොවන රෝගයක් වැළඳීමට තියෙන හේතු කාරක පරීක්ෂා කර ගන්නෙ ඕනෙ."

මොනවද  මේ බෝනොවන රෝගයක් වැළඳීමට තියෙන හේතු කාරක?

- වයස අවුරුදු 40ට වැඩි වීම 
- දුම්පානය 
- ස්ථූලභාවය (ශරීර ස්කන්ධ දර්ශකය/  BMI හා ඉනේ වට ප්‍රමාණය අනුව තීරණය වන්නකි )
- රුධිර පීඩනය - දියවැඩියාව ඇති අයෙක් නම් රුධිර පීඩනය රසදිය මිලිමීටර් 130/80 ට වැඩි වීම හෝ දියවැඩියාව නැති අයෙක් නම් රුධිර පීඩනය රසදිය මිලිමීටර් 140/90 ට වැඩි වීම
- තමාගේ ළඟම ඥාතියකුට (අම්මා,තාත්තා, සහෝදර සහෝදරියක් ) රුධිර සංසරණ පද්ධතිය ආශිත රෝග පැවතීම.
- තමාගේ ළඟම ඥාතියකුට (අම්මා,තාත්තා, සහෝදර සහෝදරියක් ) දියවැඩියාව වැළඳී තිබීම.

මෙන්න මේ හේතු කාරක ටික පරීක්ෂා කර ගන්න තියෙන පහසුම ක්‍රමය තමයි සුවදිවි සායනයකට සහභාගී වීම. මේ වෙනකොට සෑම රෝහලකම වගේ මේ සුවදිවි සායන මාසිකව පැවෙත්වෙනවා. 
ප්‍රතිකාරයට වඩා වළක්වා ගැනීම දහස් වාරයකින් වාසි සහගතයි!

ඔන්න අපේම වරදින් සෑදෙන බෝ නොවන රෝග වලක්වා ගැනීමේ පියවර 11 යටතේ දසවෙනි පියවර ගැනත් අපි මේ කතා කලා.
"ඔබගේ සෞඛ්‍යය තත්වය පිළිබඳව මනා අවබෝදයක් තබා ගැනීම."

Saturday, June 11, 2016

හිත හොඳයි නම් ලෙඩ අඩුයි


මේ ගැන වඩාත් විස්තර ඇතිව වඩාත් රසවත් ලිපිකීපයකින් අපි කතා කලා මතක ඇති. කියවන්න බැරි වුන අය පහල යොමු ඔස්සේ ගිහින් බලල එන්න. (කියවපු අයටත් නැවත මතක් වෙන්න කියවල එන්න, ජීවිතයට පොඩි තල්ලුවක් ලැබේවි)


මානසික ආතතියත් එක්ක අපේ සිරුර කොයි තරම් දුර්වල වෙනවද කියන එක දැන් ඔයාලට හොඳින් වැටහෙනවනේ
ඉතිං ඒ ලිපිවල අන්තර්ගතයේ සාරාංශයක් තමයි අද ලිය වෙන්නේ. 

ගොඩක් අය හිතාගෙන ඉන්නෙ මානසික පීඩනය කියනනේ හිතේ හැදෙන, හිතට නැත්නම් ඔලුවට විතරක් බරක් වෙන දෙයක් කියල. නැහැ, ඔයා නොදැන මානසික පීඩනය නිසා සිරුරටද විශාල වෙන හානියක් වෙනවා.

මේ ගැන දැනුවත් වීමටත් එක්ක හැකි තරම් සරලව මානසික පීඩනය සිරුර අභ්‍යන්තරයේ ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය කෙටියෙන් පැහැදිලි කරන්නම්.

 ඉහත සඳහන් කල මානසික පීඩනයට හේතුවන කිසියම් හේතු සාධකයක් නිසා අප තුල බියක්, පීඩනයක්, අප්‍රසාදයක් හෝ තිගැස්මක් ඇති වනවා එය මුලින්ම හඳුනා ගන්නේ අපේ මොළය අභ්‍යන්තරයේ ඇති "හයිපොතැලමස" යන ස්ථානයෙන්. ඉන් මානසික පීඩනය හදුනා ගැනීමේන් පසු එයින් CRH (Corticotropin Releasing Hormone) නම් හෝමෝනය මුදා හරිනවා. එය පිටියුටරි ග්‍රන්ථිය මගින් හදුනා ගෙන එයට පිලිතුරු ලෙස ACTH (Adrenocorticotropic Hormone) නම් හෝමෝනය මුදා හරිනවා. මෙම හෝමෝනය රුධිරය ඔස්සේ අපේ වකුගඩු වල ඉහල පිහිටා ඇති අධිවෘක්ක ග්‍රන්ථි වලට පණිවිඩය ගෙන යනවා. එවිට එම ග්‍රන්ථියෙන් කෝ(ර්)ටිසෝල් (Cortisol) නම් හෝමෝනය නිපදවනවා.

මොකක්ද මේ කෝටිසෝල් (Cortisol)!

කෝටිසෝල් මානසික පීඩනයට සිරුර සූදානම් කිරීමට සිරුර තුල මහත් පෙරළියක් සිදු කරනවා. මේ නිසාම මෙය සිරුරේ ස්ට්‍රෙස් හෝමෝනය (Stress Hormone) ලෙසද හඳුන්වනවා. 
මා පහතින් ඉදිරිපත් කරන සිරුරේ සිදුවන වෙනස්කම් බොහොමයකට මෙම හෝමෝනය කෙලින්ම හෝ වක්‍රාකාරව වගකිව යුත්තා වනවා.

හැබැයි මේ හෝමෝනය කෙටි කාලීනව යම් අභියෝගයකට මුහුන දීමට නම්  ඉතා ප්‍රයෝජනවත්. (උදාහරනයක් ලෙස - මීටර් සියය දුවන්නට සූදානම් වන ක්‍රීඩකයෙකුට ) මක් නිසාද ක්ශණිකව සිරුර තුල වැඩි ශක්තියක් නිපදවීම හා සිරුර අවධානමකට මුහුණ දීමට හැඩ ගැස්සවීම මෙමගින් මනාව සිදු කරනවා.

නමුත් දිගුකාලීනව මෙම හෝමෝනය නිපදවීම නම් සිරුරට කිසිසේත්ම හිතකර නැහැ.

මානසික සුවතාව වැඩි වන ක්‍රියාකාරකම් අපිට අවශ්‍ය වන්නේ ඇයි?

  • එය අපේ සිත්වල හට ගන්නා තරහ අඩු කරනවා / පාලනය කරනවා.
හිතල බලන්න තරහ නිසා අපිට සිද්ද වෙන පාඩු කොයිතරම්ද කියල. 
  • එය හදිසි අනතුරු අවම කිරීමට උදව් වෙනවා.
ගොඩක් හදිසි අනතුරු වලට හේතුවක් තමයි මානසික ආතතිය නිසා අවධානය අඩු වීම.
  • එය පව්ලේ හා වැඩ කරන ස්ථානයේ සමඟිය වැඩි කරවනවා

හිතන්න අපි වැඩි පුර කතාබහ කරන්නෙ හිතේ සතුටින් ඉන්න වෙලාවටද? පීඩනයකින් ඉන්න වෙලාවකටද? ඉතින් මේ මානසික පීඩනය නිසා අපි තියෙන ප්‍රශ්න තවත් වැඩි කර ගන්නවා ගෙදර, වැඩකරන තැන සාමාජිකයො එක්ක ගැටලු ඇති කරගෙන.
  • රැකියාව හා සබැඳි මානසික පීඩනය අවම කරන අතර නායකත්ව ලක්ෂණ වැඩි දියුණු කරවනවා.
අපි ගැටලුවක ඉන්න වෙලාවට වෙනත් දෙයක් ගැන සිත යොමු කරන්න අමාරුයි. 
  • විභාග ආශ්‍රිත මානසික පිඩනය අඩු කරනවා.

කවුරු වුනත් විභාග ගැන හිතුවහම ටිකක් නොසන්සුන්. ඒත් ඒ බිය නිසා ඇතිවෙන පීඩනයෙන් අපේ හිත අවුල් සහගත වෙනවා, එතකොට කොහොමද යමක් මතක තියා ගන්නෙ? ඒ කියන්නෙ අපිට මානසික පීඩනය අඩු කරගන්න යමක් කරන්නම වෙනවා.
  • සිත අපේ ශරීර සෞඛ්‍යයේ වර්ධනයට ඉතා වැදගත් වෙනවා.
මේ ගැන ඉහත විස්තර කලා මතක ඇති!
  • මානසික පීඩනය අධිරුධිර පීඩනයට හා හෘදයාබාධ වැනි රුධිර සංසරණ පද්ධතිය ආශ්‍රිත රෝග වැළඳීමේ හැකියාව ඉහල දමනවා.
ඉහත කියල තියෙන විදිහට කෝර්ටිසෝල් තමා මේකට උදව් කරන්නෙ.
  • මානසික සෞඛ්‍යය යහපත් කරන ක්‍රියාකාරකම් මගින් ජීවිතය විඳවීමට වඩා රසවත්ව විඳීමට ඉඩ සලසනවා.
මේ ගැන මෙන්න මේ ලිපියෙන් අපි කතා කලා

ජීවිතය විඳින්න....!

  • සමහර තරගකාරි ක්‍රීඩාවන් වුවද මානසික පීඩනයට හේතු වෙන්න පුලුවන්.
කොහොමද තීරණාත්මක ක්‍රිකට් මැච් එකක අන්තිම හරිය වෙද්දි ?
  • දුර්වල මානසික සෞඛ්‍යයකින් යුතු වීම දුම් පානය, මත්පැන් , නරක ආහාර පුරුදු වැනි ඇබ්බැහි වීම වලට හේතු වෙනවා.
ඕන තරම් දැකල ඇතිනෙ පොඩි ප්‍රශ්නයක් ආවත් බෝතලේ බදා ගන්න අය.


මොනවද අපිට මානසික සෞඛ්‍යය වැඩි දියුණු කර ගන්න කරන්න පුළුවන් ක්‍රියාකාරකම්

  • දිනපතා භාවනාක යෙදීම හෝ ආගම ඇදහීමේ යෙදීම.
ඉතා වැදගත් දෙයක්, හිත ටිකක් සංසුන් කර ගත්තහම ගොඩක් ප්‍රශ්න වලට විසදුම් පේන්න පටන් ගනවා. මේ විදිහට සිත පාලනය කර ගන්න පුරුදු අයට ගොඩක් අභියෝග ජය ගන්න ශක්තිය තියෙනවා.
  • සංගීතය සවන් දීම.

සෑම කෙනෙක්ම වගේ කුමක්හෝ සංගීතයකට ආසයි. හිත සංසුන් කර ගන්න ගොඩක් ලේසියෙන් උදව් කර ගන්න පුලුවන් ක්‍රමයක්.
  • ඇවිදීම හෝ යෝග ව්‍යායාම වැනි ක්‍රියාකාරකමක යෙදීම.
හිතටත් හොඳයි, ඇඟටත් හොඳයි. 
  • තමන් කැමති විනෝදාංශයක යෙදීම.
දැන්නම් ගොඩක් අය විනෝදාංශ වලින් ඈත් වෙලා. ඒත් උත්සාහයක් අරන් බලන්න පරණ විනෝදාංශයක් පටන් ගන්න.
  • කලින් නින්දට යාම කලින් අවදි වීම.
කලින් නින්දට යාමෙන් හොඳ නින්දක් ලැබෙනවා, කලින් අවදි වීමෙන් මුලු දවසටම කාලය ඉතිරි වෙනවා. එතකොට නැගිට්ට වෙලේ ඉදන් ඔලුව ගිනි අරන් වගේ දඟලන්න ඕනෙ නෑ.
  • ස්භාවධර්මය නිරීක්ෂණය - ගහකොල නිරීක්ෂණය, තාරකා නිරීක්ෂණය.
කිසිම වියදමක් නැතුව ගොඩක් සාමකාමී විනෝදයක් ලබන්න පුලුවන් දෙයක්. කරල තියෙන අය දන්නවානේ!
  • සුරතල් සතෙක් / සතුන් ඇති කිරීම.

තමන් කැමති වර්ගයක සුරතල් සතෙක් ඇති කිරීමෙන්, එම සතා නිරීක්ෂණය කිරීමෙන් සුරතල් කිරීමෙන් හිතට ලොකු සහනයක් සතුටක් ලැබෙනවා.
  • සිය පවුල, දරුවන් සමඟ විනෝදයෙන් කාලය ගත කිරීම, චිත්‍රපටයක් නැරඹීමට හෝ විනෝද චාරිකාවක යෙදීම.
අමුතුවෙන් කියන්න දෙයක් නෑ අපේ සිත් හඳුනා ගන්නෙ අපිත් එක්ක ඇත්තටම සතුටු වෙන්නෙ මේ අයනේ. කලින් ලිපියකුත් මේ ගැන ලිව්වා මතක ඇති.

නිවරැදි විවේකයක්...!


  • හැකි පමණ සැහැල්ලු සිතෙන් සිටීම හා සිනාමුසු මුහුණින් යුතුවීම, උද්‍යෝගමත් ලෙස කතා බහේ යෙදීම.

  • ඔන්න අපේම වරදින් සෑදෙන බෝ නොවන රෝග වලක්වා ගැනීමේ පියවර 11 යටතේ නවවෙනි පියවර ගැන තමයි අපි මේ කතා කරල ඉවර වුනේ.

    Wednesday, June 1, 2016

    කොලෙස්ටෙරෝල් වැඩි වෙලාද?


    පෙශර්,  සීනි, හාට් ඇටෑක්, ..... මේ වචන සෙට් එක අතරේ නිතරම කියවෙන වචනයක් තමයි මේ කොලෙස්ටෙරෝල්. නිතර කිව්වට වැඩි දෙනෙක් මේ ගැන හොයල බල්න්නෙ නැහැ නේද?

    මොනවද මේ කොලෙස්ටෙරෝල්?

    කොලෙස්ටෙරෝල් කියන්නෙ අපේ සිරුරට අවශ්‍ය, අපේ සිරුර ගොඩනැගී තියෙන සෛල වල බිත්තියේ සංඝටක් වන ඉටි වගේ ද්‍රව්‍යයක්. මෙය නිපදවීමේ ක්‍රම දෙකක් තියෙනවා. එකක් අපේ සිරුර තුලම නිපදවීම, ඒ කියන්නේ අපේ අක්මාව සියල්ලක්ම වාගේ අපේ සිරුරට අවශ්‍ය කොලෙස්ටෙරෝල් නිපදවා රුධිරයට මුදා හරිනවා සිරුරේ අවශ්‍ය ස්ථාන වලට ලැබෙන පරිදි. ඒ වගේම අපි ගන්නා ආහාර වලිනුත් සිරුරට කොලෙස්ටෙරෝල් ලැබෙනවා, ඒ කියන්නෙ අපි කන සත්වමය ආහාර වලින්. ( උදා - මස් , සම්පූර්ණ යොදය සහිත කිරි) අපි වැඩි වශයෙන් සංතෘප්ත හා ට්‍රාන්ස් මේදය අඩංගු ආහාර වැඩියෙන් ගන්න විට අක්මාව වැඩි වැඩියෙන් කොලෙස්ටෙරෝල් නිපදවීමට පටන් ගන්නවා. මෙවිට රුධිරයට එකතු වෙන කොලෙස්ටෙරෝල් ප්‍රමාණය වැඩි වෙනවා. වැඩි වෙන කොලෙස්ටෙරෝල් එකට බැඳී කැටිති සෑදේනවා ඒ කැටිති රුධිර නාල වල බිත්ති අතර බැඳී එම ස්ථාන රුධිරය ගමන් කිරීමට අපහසු වෙන විදිහට අවහිර කරනවා. මේ කැටිති රුධිර නාල වල බිත්තියෙන් කැඩී රුධිරය හා එක්ව රුධිර කැටි සාදනවා. එම කැටිති නිසා මොළයේ යම් රුධිර නාලයක් අවහිර වීමක් සිදුවුවහොත් එය ආඝාතය (Stoke) යන රෝග තත්වයට හේතු වෙනවා. ඒ වගේම හෘදයට රුධිරය සපයන රුධිර නාලයක් අවහිර වීමක් සිදුවුවහොත් එය හෘදයාබාධයක් ලෙස හැඳින්වෙනවා.

    කොලෙස්ටෙරෝල් වර්ග දෙකක් තියෙනවා, හොඳ කොලෙස්ටෙරෝල් (HDL - High density Lipoprotein) හා නරක කොලෙස්ටෙරෝල් (LDL - Low density Lipoprotein) විදිහට. ඉහත සඳහන් කල රුධිර කැටි ඇති කරන්න උදව් කරන්නේ මේ නරක (LDL) කොලෙස්ටෙරෝල්. නරක කොලෙස්ටෙරෝල් (LDL) වලට රුධිර නාලිකා වලට ඇලිල රුධිර කැටි හදන්න  ඉඩ නොදී අපිව ආරක්ෂා කරන්නේ හොඳ (HDL) කොලෙස්ටෙරෝල්.

    මීට අමතරව ට්ර්යිග්ලිසෙර්යිඩ් (Triglycerides) කියන ලිපිඩ වර්ගයත් ඉහල සාන්ද්‍රණයෙන් රුධිරයේ ඇති විට නරක කොලෙස්ටෙරෝල් එක්ක එකතු වෙලා  මේ රුධිර කැටිති හදන්න උදව් කරනවා. මේ ලිපිඩ වර්ගය වැඩියෙන් නිපදවීම සිදුවන්නේ පහත සඳහන් තත්වයන් වලදී.

    - කාබෝහයිඩ්‍රේට් අධික ආහාර ගැනීමෙන් (ආහාරයේ සම්පූර්ණ ශක්ති ප්‍රමාණයෙන් 60% වඩා කාබෝහයිඩ්‍රේට් වීම)
    - තරබාරු බව
    - දුම්පානය
    - අධික මත්පැන් පානය
    - ව්‍යායාම අඩු වීම 
    - සමහර ජානමය රෝගී තත්ව


    මොනවද මේ ට්‍රාන්ස් ෆැටි ඇසිඩ් (Trans Fatty acid)?

    ස්වාභාවිකව සෑදෙන තෙල් වර්ග වන අසංතෘප්ත මේද (polyunsaturated oils) වල අඩංගු වන්නේ සිස් ෆැටි ඇසිඩ් (cis fatty acid) එළවළු තෙල් නිපදවීමේ ක්‍රියාවලියේදී (හඩ්‍රජනීකරණයේදී) මෙම සිස් ෆැටි ඇසිඩ් වල බන්ධන බිඳී හැඩය වෙනස් වී ට්‍රාන්ස් යන ස්වරූපයට පත් වෙනවා. බොහෝ විට මෙම ඝන මේද ස්වරූපය මේස මාගරින් (Table magarine)ලෙස හැඳින්වෙනවා.

     මෙම කියාවලියට අමතරව සෝයා තෙල්, සූරියකාන්ත ඇට තෙල්, හෝ ධාන්‍ය තෙල් අධි උෂ්ණත්වයට රත් වීමේදී නැත්නම් නැවත නැවත ගැඹුරු තෙලේ බැඳිමට ලක් කිරීමේදී ට්‍රාන්ස් ෆැටි ඇසිඩ් නිපදවීම සිදු වෙනවා.

    ට්‍රාන්ස් ෆැටි ඇසිඩ් අහිතකර ඇයි?

    ට්‍රාන්ස් ෆැටි ඇසිඩ් මගින් අපේ රුධිරයේ ඇති LDL (නරක කොලෙස්ටෙරෝල්) වැඩි කරන්න ක්‍රියා කරන අතර  HDL (හොඳ කොලෙස්ටෙරෝල්) අඩු කරන්නත් ක්‍රියා කරනවා. මේ තත්වය බොහොමයක් රුධිර සංසරණ පද්ධතිය ආශ්‍රිත රෝග වැඩි වැළඳෙන්නට හේතු වෙනවා. (හෘදයාබාධ, ආඝාතය, ලේ කැටි ඇති වීම)

    මෙම ට්‍රාන්ස් ෆැටි ඇසිඩ් අඩංගු වන ආහාර වර්ග මොනවාද?

    - මාගරින් 
    - බඳින ලද ආහාර 
    - පේස්ට්‍රි 
    - බිස්කට්
    - කේක් 
    - බේකරි නිෂ්පාදන

    කොහොමද අපි මෙම ට්‍රාන්ස් ෆැටි ඇසිඩ් භාවිතය අවම කරන්නෙ

    හැකිතරම් තෙල් භාවිතා කර සිදු කරන ආහාර පිසීම් අවම කිරීම.
    ගැඹුරු තෙලේ බැඳීම් (Deep fry) සඳහා කිසිවිටක අසංතෘප්ත මේද (polyunsaturated oils) සහිත තෙල් වර්ග භාවිතා නොකිරීම  (උදා : එළවළු තෙල් හෝ සූරියකාන්ත තෙල් ) සාමාන්‍ය බැඳීම් වලදී වුවද තෙල් අධි උෂ්ණත්වයට රත් වීමේදී ට්‍රාන්ස් ෆැටි ඇසිඩ් නිපදවීම සිදු වෙන බව මතක තබා ගත යුතු වෙනවා. පොල්තෙල් ගැඹුරු බැදිම් වලට සුදුසු ලෙස හදුනා ගෙන තියෙනවා. නමුත් සෑම ගැඹුරු බැදීමකදීම ආහාරය හා තැවරී ඇති තෙල් හොදින් බේරීමට හැර ආහාරයට ගැනීමට හුරු වෙන්න ඕනෙ. 
    සෑම විටම ලේබල් හොදින් පරීක්ෂා කර ග්‍රෑමයක් තුල ඇති ට්‍රාන්ස් ෆැට් ප්‍රතිශතය හඳුනා ගැනීම ( ග්‍රෑම් 1 කට ට්‍රාන්ස් ෆැට් 1% වඩා අන්තර්ගත වේ නම් එම ආහාර භාවිතයෙන් වැලකීම සුදුසුය)

    මාගරින් භාවිතය අවශ්‍යම නම් හැකිතාක් දැඩි මාගරින් ( Hard stick) වලට වඩා මෘදු මාගරින් (soft margarine)භාවිතය හුරු වීම.

    අධි ශරීර බර සහිත අය, රුධිර සංසරණ පද්ධතිය ආශිත රෝග ඇති හා රෝග වැළඳීමට වැඩි අවදානමක් ඇති අය හැකිතාක් තෙල් වලින් වැලකී ඉන්න පුරුදු වෙන්න ඕනෙ.

    ඔන්න අපේම වරදින් සෑදෙන බෝ නොවන රෝග වලක්වා ගැනීමේ පියවර 11 යටතේ අටවෙනි පියවර ගැන තමයි අපි මේ කතා කරල ඉවර වුනේ.

    Friday, May 27, 2016

    සීනි වැඩි වෙන්න කලින්!


    සීනි ගැන තනි මාතෘකාවක් ලෙස කතා නොකලත් අපි මේ ගැන කිහිප විටක් සවිස්තරාත්මකව කතා කරල තියෙනවා කලින් ලිපි වලින්. ප්‍රධාන වශයෙන් දියවැඩියාව රෝගය පිළිබඳව, එයින් කිහිපයක් තමයි පහත දක්වලා තියෙන්නෙ.

    කැමති කෙනෙක් ඉන්නවා නම් ගිහින් කියවන්න පුලුවන්.

    සුඛෝපභෝගීත්වය හා බැඳුනු මරුවෙක් - දියවැඩියාව (DIABETES MELLITUS)





    ඉතිං අද සඳහන් කරන්නේ මාතෘකාවේ සාරාංශයක්.

    මොනවාද මේ සීනි?

    සීනි කියන්නේ පැණි රසැති කාබෝහයිඩ්‍රේට වර්ගයක්. මෙම සීනි දෛනිකව ආහාරයට ගැනීමෙන් සිරුරට කිසිදු අමතර ප්‍රතිලාභක් ලබා දෙන්නක් නොවේ.
    සීනි ජීරණය වීමෙන් ලැබෙන ග්ලූකෝස් සිරුරට උරා ගැනීම සිදු වනවා.

    සීනි යනු පැහැදිලි වස වර්ගයකි. වෙනස එය ක්‍රියා කරන්නේ සෙමෙන් වීමයි. සීනි නියමිත මාත්‍රාව ඉක්මවූ පසු අක්මාවට විශකාරකයක් ( hepato-toxic) ලෙස ක්‍රියා කරනවා.  සීනි ( sucrose) අමාශයේ සිට අවශෝෂනය කරගෙන අක්මාවට යවනවා. එහිදී අග්න්‍යාසයේ සිට එවන ඉන්සියුලින් හෝමෝනය උදව් කරගෙන මේදය නිපදවීම සිදු කරනවා. මෙහිදී අග්න්‍යාසයෙන් නිපදවෙන අධික ඉන්සියුලින් ප්‍රමානය මගින් මොළයට බඩ පිරී ඇති බවට යැවෙන පණිවිඩය නවත්වනවා. එවිට මොළය තේරුම් ගන්නෙ අප බඩගින්නේ සිටින බවයි. මෙවිට සිදු වන්නෙ අපට වෙහෙස දැනීම, ශක්තියක් නැති බව දැනීම හා නිතර බඩගිනි දැනීම මෙවිට අපි තව තවත් කෑමට පටන් ගන්නවා. සීනි අධික කෑම වැඩි පුර කෑමට ගැනීමේ රහස එයයි.
    එමෙන්ම සීනි වල ඇබ්බැහි වීමේ ගුණාංගයක්ද අඩංගු වෙනවා.

    කොකේන් නම් මත්ද්‍රව්‍යට ඇබ්බැහි කල මීයන් 43කට සිනි දිය කල වතුර හා කොකේන් දිය කල වතුර දින 15ක් ලබා දී ඔවුන් වඩාත් තොරා ගන්නේ කුමන වතුර දැයි පර්යේෂණයක් සිදු කර තිබෙනවා, එහිදී මීයන් 40ක්ම තෝරාගෙන තිබෙන්නේ සීනි දියකල වතුර. මින් පෙනී යනවා සීනි කෙතරම් අපව ඇබ්බැහි කර ගන්නවාද කියල.

    අපිට වෙනම සීනී ආහාරයට එක් කර ගැනීම අවශ්‍යද?

    නැහැ. අපි ආහාරයට ගන්නා අනෙකුත් කාබෝහයිඩ්‍රේට් (පිෂ්ඨමය) ආහාර සිරුර තුලදී අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට ග්ලූකෝස් බවට හැරෙනවා.  එම නිසා වෙනම සීනි අහාරයට එක ගැනීමට අවශ්‍ය වන්නේ නැහැ. මේ නිසා අපි දෛනික ආහාරයට හෝ බීම වලට වෙනම එකතු කරන සීනි සම්පූර්ණයෙන්ම වුවද කපා හැරීමට පුලුවන්.

    අධිකව සීනි  පරිභෝජනයට ගත හොත් සිදුවිය හැකි දේවල් මොනවාද?

    - ස්ථූලභාවයට පත් වීම.
    - දියවැඩියා රෝගී තත්වය හට ගැනීමට ඉතා ඉහල හැකියාවක් ඇති අතර   ඉන් අතුරු ප්‍රතිවිපාක ගණනාවක්ම ඇති වේ, උදා : ඇස් , ස්නායු, වකුගඩු   වලට හානි වීම.
    - රුධිර නාල වලට හානි සිදු වීමෙන් බොහෝ විට හෘදයාබාධ හෝ      ආඝාතය වැනි තත්ව ඇති කල හැක.
    - දන්ත කුහර ඇති වීම.

    දිනකට ආහාරයට ගත හැකි සීනි ප්‍රමාණය කොපමණක්ද?

    පුද්ගලයෙකුට දිනකට ආහාරයට එකතු කර ගත හැකි අනුමත සීනි ප්‍රමාණය වන්නේ සීනි මේස හැඳි 3ක්. ඒ ප්‍රමාණය පැණිරස ආහාර ලෙස හෝ සීනි එකතු කිරීමෙන් සාදන ආහාර හෝ බීම ලෙස වෙන්නත් පුලුවන්.
    අධි බර හෝ ස්ථූල අයට මෙම සීනි භාවිතා කරන ප්‍රමාණය තවත් අඩු හෝ නවතා දැමීම කල යුතු වෙනවා.

    සීනි අධික ලෙස අඩංගු ආහාර වර්ග මොනවාද?

    - සීනි දැමූ තේ/කෝපි/කිරි.
    - සීනි එකතු කල අතුරුපස වර්ග උදා.අයිස්ක්‍රීම්
    - බිස්කට් - එක් චොකලට් බිස්කට් එකක සීනි තේ හැඳි 4ක් අඩංගු වෙනවා.
    - පැණිරස කෑම - කැවුම්,  අතිරස, කිරිටොෆි......
    - පැණිබීම (කෝලා වර්ග) - 200 ml  බෝතලයක සීනි තේ හැඳි 4ත් 6ත් අතර ප්‍රමාණයක් අඩංගු වෙනවා.

    කොහොමද සීනි පාවිච්චිය අඩු කරන්නේ.

    කලින් ලිපියේදී කියූ පරිදිම මෙයත් ඇබ්බැහි වීමක්. ඒ නිසා මේ ඇබ්බැහි වීමෙන් වැලකෙන්න ඕනෙ කුඩා කල ඉඳන්ම. ඒ නිසා අවුරුද්දට අඩු දරුවන්ගේ කෑම සකස් කරන විට සීනි එකතු කිරීමෙන් වලකින්න ඕනෙ. මෙයින් සීනි වැඩි වශයෙන් අවශ්‍ය වීමෙන් වලකිනවා.

    කලින් ලිපියක සඳහන් කල උදාහරණයක් මෙතනට එකතු කරන්නම්.

    හොඳයි අපි බලමු දැන් අපේ ජීවන රටාව. 

    අපි බහුතරයක් ගොඩක් කාර්යබහුලයි. උදේ 6 වෙද්දි වැඩට පිටත් වෙන්න ඕනෙ, දරුවො පාසැල් වලට පිටත් කරන්න ඕනෙ. එළවළු තෝරන්න කපන්න සෝදන්න, පලා ඇහිදින්න කෝ අපිට වෙලාවක්. 

    අපි පොඩිම සාමාජිකයාගෙන් පටන් ගම්මු. 

    වයස මාස 9යි. අම්මට වැඩට යන්නත් ඕනෙ පොඩි එකාගෙ බඩ පුරෝල යන්නත් ඕනෙ නැත්නම් හිතට හරි නෑනෙ. එළවළු තම්බල පොඩි කරල කෑම හදන්න ටිකක් වෙලා යනවා, අනෙක ඒක කවා ගන්නත් අමාරුයිනෙ. ඊට වඩා කොච්චර ලේසිද නෙස්ටම් පැකට් එකෙන් ටිකක් අරන් කෝප්පෙට දාල හොදට සීනි පිටි දාල දිය කරල දුන්නහම අනේ තනියම හරි පොඩි එකා ඔක්කොම හිනා වෙවී කාල දානව. අම්මට කොච්චර සතුටුද? 

    දවල්ට ඉතින් බබා බලා ගන්න කෙනත් ඒ ටිකම තමයි කරන්නෙ. මොකද නෝන ගෙදර එන වෙලාවට බඩ ඇකිලිලා දරුව අඬඅඬා හිටියොත් රස්සාව ඉවරයිනෙ. ඔන්න රෑට නම් සමහර අම්මලා දරුවගෙ ආහාරවල ගුණාත්මක බව රැක ගන්න කියල එළවළු කෑමක් හදල කවන්න හදනව. අනේ අර උදෙයි දවලුයි සිනී ගුලි වගේ රහට රහේ කෑම කාපු මම කොහොමද මේව කන්නෙ කියල හිතල බබා අර එළවළු කෑම එක කටක් උගුරෙන් පහලට යවන්නෙ නෑ. ඉතින් අන්තිමට නෙස්ටම් ගුලියකින්ම බඩ පුරෝල නිදි කරෝනව. 

    ඉතින් මෙහෙම හැදෙන දරුවන් කවදාවත් එළවළු වල රසයට කැමති වෙන්නෙ නෑ. අවුරුදු 4ක් 5ක් වෙනකොට මේ දරුව කන්නෙම නෑ එළවළුවක් මැල්ලුමක් කටේ තියන්නෙ නෑ. ඉල්ලන්නෙම ෆ්රයිඩ් රයිස්, ක්ෂණික නූඩ්ල්ස්, කොත්තු, බනිස්, බටර් ගාල පාන්, ඉතින් දරුව බඩගින්නෙ තියන්න බැරි කමට ඕව ඔක්කොම ගෙනත් දෙනවා. අපරාදෙ කියන්න බෑ දරුව බෝල ගෙඩිය වගේ හැදෙනවා. වෙලාවකට ආඩම්බරත් හිතෙනවා, අපෙ දරුවො හොදට උස්මහත් වෙලා හැදෙනවා කියල. 

    ඔන්න වයස 16ක් විතට වෙද්දි තමා ඊලඟ ගැටලුව එන්නෙ. 

    "අම්මෙ මට හැමෝම බතලය කියනවා" 

    ඔන්න චෝදනා හැමදාම. ගෑනු ළමයෙක් නම් ඔන්න ඔය කාලෙට තමයි ගොඩක් ඇඟේ හැඩය ගැන උනන්දු වෙන්නෙ. දැන් තමයි ප්‍රශ්නෙ කොහොම හරි බර අඩු කරගන්න ඕනෙ. ඔන්න අම්ම කියනවා පුතේ පිටි කෑම සීනි කන්න හොඳ නෑ මේ එළවළු කන්න මේ මුංඇට කඩල කන්න. කියලා. අනේ අර ඉපදුන දවසෙ ඉඳල එළවළුවක් කටේ තියන්න අකමැති ළමයා කොහොමද එළවළු කන්නෙ. කොහොමද. ඔන්න බැරි තැන කියනව ව්‍යායාම කරන්න කියල. අර ළමය එක වේලකට කන දේවල් වලට හරියන්න දවසම ව්‍යායාම කලත් මදි. අන්තිමට මේ ළමය කලකිරීමට පත්වෙනවා. අවුරුදු 30ක් වෙනකොට ඔන්න පෙශර්, දියවැඩියාව. 

    මොකක්ද අපි තේරුම් ගත යුත්තේ?

    දෙමව්පියන් සෑම දෙයක්ම කරන්නෙ දරුවන්ගෙ යහපත වෙනුවෙන්. ඉතින් මුල් අවුරුදු 3ක් 4ක් වෙනකල් වත් දරුවගෙ කෑම ගැන සැලකිලිමත් වෙන්න. දරුවගෙ දිව පැණි රසට, තෙල් රසට, ලුණු රසට හුරු වෙන්නෙ කලින් එළවළු සහිත බත් කෑම වල රසට හුරු කරවන්න. ඒකෙන් ඔයාලගෙ දරුවට ජීවිත කාලය පුරාවටම නිරෝගීකම අයෝජනය කලා වෙනවා.

    ගොඩක් අය හිතනවා මම කොච්චර තෙල් කෑවත් සීනි කෑවත් මම කෙට්ටුයිනෙ. ඉතින් මට ඕනෙ දෙයක් ඕනෙම තරම් කන්න පුලුවන කියල.නමුත් ඒ කවුරුවත් දන්නෙ නෑ අපේ සිරුර අභ්‍යන්තරයේ පවා අධික ලෙස මේදය තැම්පත් වෙන බව. ඇමෙරිකානු සමීක්ෂණ වලට අනුව කෙට්ටු පුද්ගලයින්ගෙන් 40% පමණ තරබාරු අයට සමානව පරිවෘත්තිය සින්ඩ්‍රෝමික තත්වයට පත් වීමේ අවදානම පවතින බව. ඉතින් කෙට්ටුයි කියල අපිට ඕනෙ තරම් ඕනෙම දෙයක් කන්න පුලුවන් කියල හිතන්න එපා. ඔයාල නොදැන සිරුර තුල අහිතකර මේදය ගොඩ ගැහෙනවා.

    කොහොමද අපී සීනි ආහාරයට ගැනීම පාලනය කරන්නේ?

    මෙහිදී අරමුණ සිරුරට ඔරොත්තු නොදෙන ග්ලූකෝස් මට්ටමක් ඇති කරන පිෂ්ඨමය හා සීනිමය ආහාර පාලනය කිරීම හා රුධිරයේ කොලෙස්ටරොල් මට්ටම පාලන කිරීමයි. ඒ සඳහා පහත සඳහන් රාමුව තුළ තමන් හට ගැලපෙන ආහාර වේල සකසා ගත යුතුය.

    01. පැණි රස සහිත සියළුම ආහාර පාලනයක් සහිතව ගැනීම.


    02. සුදු පිටි වලින් සාදන ලද ආහාර සහ සුදු හාලේ බත් කෑම අවම කල යුතුය.

    තද රතු නිවුඞ්ඩ සහිත සහල් වලින් හා සහල් පිටි වලින් තැනු ආහාර ගැනීමට හුරු වීම. එමගින් සිරුරට ආහාරයෙන් නිකුත් කරන සීනි ප‍්‍රමාණය අඩු අතර මනා ක‍්‍රමික පාලනයකින් යුතුය සිදු කෙරේ.
    සුදු පැහැති පිටිමය හෝ බත් ආහාර අනුභව කරන්නේ නම් කුඩා ප‍්‍රමාණයක් එමෙන් දෙතුන් ගූණයක එළවළු ප‍්‍රමාණයක් සමඟ අනුභවය අනුමත කල හැකිය.

    03. අධික ආහාර ප‍්‍රමාණයක් එකවර ගැනීමෙන් වලකිමු.

    එකවර අධික ආහාර ප‍්‍රමාණයක් නොගෙන ප‍්‍රධාන ආහාර 3 වෙනුවට කුඩා ආහාර වේල් 6 ක් ගැනීම යහපත්ය  එමගින් සිරුරට දරාගත නොහැකි සීනි මට්ටමක් එකවර ලබා දීම වැළකීමෙන් මනා රුධිර සීනි පාලනයක් ඇති කල හැකිය.

    04. ධාන්‍ය වර්ග වැඩිපුර

    පොතු පිටින් තම්බා කන ධාන්‍ය වර්ග (මෑ කව්පි කඩල මුං ඇට) පැය 12ක - 24ක කාලයක් පෙගෙන්නට දමා හෝ උදය හෝ රාත‍්‍රී ආහාර වේලට පරිසියක තරම් ප‍්‍රමාණයක් ගැනීම ඉතා හොඳය.


    05. ඔබ පිටි වලින් තනත ලද කෑම වලට වැඩි රුචියක් දක්වයි නම් රතු සහල් පිටි (කුරක්කන් පිටි ස්වල්පයක් එකතු කර ගන්නේ නම් වඩාත් හොඳය) යොදා ගනිමින් ඉදිආප්ප ආප්ප පිට්ටු රොටී වැනි  ඕනෑම ආහාරයක් සකස් කර ගත හැකිය.



    06. හැකි තරම් කොළ පැහැ එළවළු ආහාරයට එකතු කර ගත යුතුයි (වැටකොලූ, පතෝල, බෝංචි, ගෝවා, පලා වර්ග).
    පැණි රස සහිත කැරට්,  සහ වට්ටක්කා වැනි පැණි රස සහිත එළවළු වර්ග ව්‍යාංජනයක් හැටියට ආහාර වේලට එකතු කර ගැනීම අහිතකර නොවේ. පිෂ්ඨය අධික යැයි සැලකෙන අර්තාපල් වැනි අල වර්ගද සීමා සහිතව අනුභව කල හැක. තවද කොස් දෙල් මඤ්ඤොක්කා බතල වැනි ආහාර ඔබට තහනම් නැත. ඉදුනු පළතුරු මෙන් සීමා සහිතව ආහාරයට ගත හැක. එයට හේතුව මේවායේ සීනි හා පිෂ්ඨයට අමතරව අධික වශයෙන් ආහාර කෙඳි හෙවත් තන්තු අඩංගු නිසා රුධිරයට අවශෝෂණය ඉතා සෙමෙන් සිදු වන නිසාය.
    එනම් ආහාරයට වැඩිපුර එළවළු එකතු කරගත යුත්තේ මේ නිසාමය.


    07. තේ/කෝපි/කිරි වලට සීනි එකතු කරන ප්‍රමාණය හැකි තරම් අඩු කිරීම. තේ හැන්දක් හෝ ඊටත් අඩුවෙන්.


    08. අතුරුපස ලෙස හැකිතාක් සීනි අඩුවෙන් අඩංගු දෙයක් තෝරා ගැනීම. 
    උදා : පලතුරු,, නැතහොත් සීනි අඩංගු අතුරුපසක් ආහාරයට ගන්නා විට අඩු ප්‍රමාණයක් ආහාරයට ගැනීම.

    අපේම වරදින් සෑදෙන බෝ නොවන රෝග වලක්වා ගැනීමේ පියවර 11 යටතේ හත්වෙනි පියවර ගැන තමයි මේ කතා කලේ.